پژوهشگران مستقل در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ گزارشی در وبلاگ جامعه ویکی‌مدیا منتشر کردند که یک پرسش قابل آزمون را دنبال می‌کند. آیا متن مقاله ویکی‌پدیا به‌تدریج از بی‌طرفی فاصله می‌گیرد تا سرانجام ویراستاری درباره آن هشدار دهد؟ گروه برای بررسی این فرض، حدود دو هزار مورد اختلاف در ویکی‌پدیای انگلیسی را گردآوری کرد. هر مورد به نسخه‌ای متصل شد که برچسب را وارد مقاله کرده بود. برای مقایسه نیز مقاله‌ای بدون سابقه برچسب و با موضوع و فعالیت ویرایشی مشابه انتخاب شد. نام مجموعه NPOV-Onset است.
یکی از دشواری‌ها تعیین تاریخ درست بود. زمان درج ماه روی برچسب گاهی به فعالیت بعدی یک ربات مربوط است و جست‌وجوی توضیح کوتاه ویرایش همه موارد واقعی را پیدا نمی‌کند. نویسندگان به جای تکیه بر این نشانه‌ها، تاریخچه نسخه‌ها را بررسی کردند. داده از نسخه‌های عمومی و از طریق API مدیاویکی گردآوری شده است. پژوهشگران مجموعه را با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر کرده‌اند و روش گردآوری و محدودیت‌ها را نیز در پرونده معرفی داده توضیح داده‌اند.
شکاف ثابت با هشدار نزدیک‌شدن اختلاف فرق دارد
در مجموعه بررسی‌شده، مقاله‌هایی که بعداً برچسب گرفتند از یک سال قبل از نظر نشانه‌های ذهنیت زبانی با گروه مقایسه تفاوت داشتند. این تفاوت تا زمان برچسب تغییر اندکی نشان داد. بررسی یک‌طرفه بودن محتوا نیز الگوی مشابهی داشت. یک مدل آموزش‌دیده برای همین مأموریت، تغییر کوچکی پیش از برچسب دید، اما مدل ساده مبتنی بر واژه‌ها نیز آن را بازتولید کرد. تفسیر پژوهشگران این است که این تغییر محدود بیشتر به واژگان مربوط بوده است.
این تمایز برای طراحی ابزار نگهداری اهمیت عملی دارد. اگر متغیری مدت‌ها پیش از یک رخداد بالاست، می‌تواند برای اولویت‌بندی بررسی انسانی مفید باشد، ولی زمان رخداد را مشخص نمی‌کند. نویسندگان گزارش می‌گویند در بالای فهرست رتبه‌بندی، مقاله‌هایی که بعداً برچسب گرفتند حدود چهار تا پنج برابر نرخ پایه متمرکز شدند. این نسبت بیانگر دقت قطعی یک داور ماشینی درباره صحت یا بی‌طرفی هر مقاله نیست.
برچسبی که داده ثبت می‌کند خود یک اقدام انسانی است. یک ویراستار مسئله‌ای را مطرح کرده و دیگران ممکن است تفسیر متفاوتی داشته باشند. برای کاربرد در ویکی‌پدیای فارسی یا در موضوعی با الگوی ویرایش متفاوت، باید مجموعه مقایسه و شیوه سنجش دوباره بررسی شود. پژوهشگران نیز استفاده از داده برای ساخت نمایه شخصی ویراستاران را خارج از هدف پروژه می‌دانند. استفاده پیشنهادی آن‌ها کمک به انتخاب مقاله‌هایی است که بررسی انسانی زودتر برایشان ارزش دارد.
منبع
A dated benchmark of NPOV disputes on English Wikipedia, and what it says about catching bias early
